ხომ არ სვამს განქორწინების გადაწყვეტილება წერტილს მეუღლეებს შორის არსებულ ყველა პრობლემას?

სამწუხაროდ, უმეტეს შემთხვევაში, პირიქით ხდება, რადგან განქორწინება ხშირად მხოლოდ მომდევნო ეტაპის დასაწყისია: ერთობლივი ქონების გაყოფა.

Podział majątku wspólnego jest jednym z najbardziej złożonych elementów spraw rodzinnych. Dotyczy bowiem nie tylko mieszkania czy domu, ale często również oszczędności, samochodów, udziałów w spółkach, przedsiębiorstwa, wyposażenia domu, a także nakładów ponoszonych przez małżonków z majątku osobistego.

Czy z podziałem majątku trzeba czekać do rozwodu?

Nie.

Kluczowe znaczenie ma nie samo orzeczenie rozwodu, lecz ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. Co do zasady, w czasie trwania wspólności ustawowej małżonkowie nie mogą żądać podziału majątku wspólnego. Wynika to wprost z art. 35 KRO.

Wspólność majątkowa może jednak ustać jeszcze przed rozwodem. Małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową. Umowa taka zgodnie z art. 47 KRO wymaga formy aktu notarialnego. Niezależnie od powyższego, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

Dopiero po ustaniu wspólności majątkowej możliwe jest dokonanie właściwego podziału majątku.

Podział majątku może nastąpić na dwa podstawowe sposoby – umownie albo sądownie.

Pierwszym rozwiązaniem jest umowny podział majątku. Jeżeli małżonkowie są w stanie porozumieć się co do składu majątku, jego wartości oraz sposobu rozliczenia, nie zawsze istnieje potrzeba prowadzenia wieloletniego postępowania przed sądem.

Strony mogą wówczas określić, któremu z nich przypadnie konkretna nieruchomość, samochód, środki zgromadzone na rachunkach czy inne składniki majątku, a także ustalić ewentualne spłaty.

(Umowny podział majątku może być dokonany w zwykłej formie umowy cywilnoprawnej, jeżeli przepisy nie wymagają formy szczególnej. W przypadku jednak, gdy w skład dzielonego majątku wchodzi nieruchomość, konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego – wynika to z art. 158 KC.)

W praktyce oznacza to, że sposób sporządzenia umowy powinien być każdorazowo dostosowany do składników majątku, które mają zostać objęte podziałem.

Drugą możliwością jest sądowy podział majątku wspólnego. W postępowaniu sąd ustala przede wszystkim, co wchodziło w skład majątku wspólnego, jaka była wartość poszczególnych składników oraz w jaki sposób majątek powinien zostać podzielony.

Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie podział musi zakończyć się przyznaniem każdemu z małżonków dokładnie połowy wartości majątku. W wyjątkowych sytuacjach możliwe jest żądanie ustalenia nierównych udziałów, jeżeli przemawiają za tym ważne powody oraz różny stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego. Przy ocenie tego przyczynienia uwzględnia się również osobistą pracę przy wychowaniu dzieci oraz prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego.

Istotne są, również nakłady i wydatki pomiędzy majątkiem wspólnym a majątkami osobistymi małżonków. Przykładowo, jeżeli środki pochodzące z majątku osobistego jednego z małżonków zostały przeznaczone na zakup lub remont składnika należącego do majątku wspólnego, kwestia ta może mieć znaczenie przy końcowym rozliczeniu. Podobnie rozliczeniu mogą podlegać nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków.

A co z podziałem majątku już w sprawie rozwodowej?

Jest to możliwe.

Na wniosek jednego z małżonków sąd może dokonać podziału majątku wspólnego już w wyroku rozwodowym, jeżeli przeprowadzenie podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym.

Jeżeli jednak skład majątku jest rozbudowany, istnieje spór co do jego wartości, pojawiają się kwestie nierównych udziałów, nakładów albo rozliczeń, przeprowadzenie podziału w ramach sprawy rozwodowej może znacząco skomplikować i wydłużyć postępowanie. W takich sytuacjach podział majątku często wymaga odrębnego postępowania.

W mojej praktyce szczególną uwagę poświęcam właśnie temu rodzajowi spraw rodzinnych. Prowadzę sprawy dotyczące rozwodów, rozdzielności majątkowej oraz podziału majątku wspólnego, zarówno na drodze ugodowej, umownej, jak i w postępowaniach sądowych.

Jeżeli rozwód ma zakończyć pewien etap życia, warto zadbać o to, aby prawidłowo i kompleksowo zamknąć kwestie majątkowe.

Moja kancelaria specjalizuje się w prowadzeniu spraw rodzinnych i majątkowych, w tym spraw o podział majątku wspólnego, rozliczenie nakładów, ustalenie nierównych udziałów oraz rozdzielność majątkową.

Dobrze przeprowadzony rozwód to nie tylko wyrok rozwodowy. To również uporządkowanie spraw, które przez lata łączyły małżonków.